---------- Sponsorlu Reklamlar ----------


Osmanlı Devletinin çöküş nedenleri (İç ve Dış Nedenleri ) Maddeler Halinde

admin 07 Ekim 2013 0
--------- Sponsor Reklamlar ----------

Osmanlı Devletinin çöküş ( Yıkılış ) nedenleri (İç ve Dış Nedenleri ) Maddeler Halinde ve Kısaca Sizlere açıklamak istiyoruz. Konu Anlatımımız ödevlerinizde yararlı olacak biçimde hazırlanmıştır.

Osmanlı Devletinin çöküş nedenleri nelerdir , Osmanlı devletinin çöküş sebepleri

Osmanlının çöküşü , neticeleri itibariyle yanlızca Ülkemiz açısından değil bütün dünya tarihi için önemli bir olaydır . Türk hâkimiyet anlayışından meşruiyetini alan taht mücadeleleri Osmanlı tarihi bünyesinde de defalarca görülmektedir . Artış dönemine dolaylarında Osmanlıda cereyan eden taht kavgaları umumiyetle ayrıyeten kuvvetli ve liyakatli olmuş olan hanedan üyelerinin tahta geçmesini sağladığından , neticeleri devletin büyüyüp genişlemesine katkıda bulunmuştur . Bunun Için rağmen Yıldırım Bayezid’in Ankara Savaşı’nda Timur’a yenilmesiyle başlayan ve tarihimizde ” Fetret Devri ( 1402 – 1413 ) ” olarak adlandırılan kardeş kavgaları , kesinlikle Osmanlı fetihlerinin gecikmesine sebep olmuştur . Fatih Sultan Mehmet , kardeş kavgalarının önünü almak için populer kanunnamesinde ” nizâm – ı âlem için kardeş katli ” nin vacip olduğunu bildirmesi , meselenin ne dolaylarında ciddî olduğunun bir işaretidir . Devletin bekası ve nizâm – ı âlem için kardeşin bile gözden çıkarılması , aslına bakarsanız eleştiri edilecek değil , onay edilecek bir özveri örneğidir . Bunun Için rağmen Cem Sultan ve Yavuz örneklerinde görüldüğü bunun için benzeyen taht mücadeleleri devamı etmiştir . Tekrardan bu mücadeleyi önlemek maksadıyla I . Ahmet , ” ekber ve erşef evlât ” , yani büyük ve yetişkin oğulun sultan olması usulünü getirmiştir . Ancak bu usul de istenen neticeyi vermeyecektir . Bilhassa gerileme çağındaki taht mücadelelerine hanedan haricinde , yeniçerilerin ve devşirme asıllı vezir ve paşaların da karışması devlet otoritesini ve nizamı ayrıyeten da bozmuştur .

osmanliamlemi

Yeniçeri Ocağı , saray ve haremin nüfuz mücadelesine girmesi kimi gün genç yaşta , ehliyetsiz şehzadelerin kukla sultan olmasıyla kimi gün , dirayetli ve cesur sultanların katliyle neticelenmiştir .

Türk devletlerinde alplik ( gazi – erenlik ) , bilgelik ve erdem hükümdarların en büyük özelliklerindendir . Türk hükümdarı cihan hâkimiyetini tesis için kendi fetihlere iştirak eder ve üstelik ordunun en ön safında savaşır . Nedeni Ise o her açıdan milletinin lideridir . Nitekim Alparsan Malazgirt’te kefenliğini giyerek ön safta savaşmıştır . Kuruluş ve artış çağında Osmanlı padişahları kendi seferlere dahil olmuştur . Kanuni’nin 46 senelik hâkimiyet çağında , ömrünün çoğunu at üzeri seferlerde geçirdiği bilinmektedir . Kanuni’nin ölümünden bir sonra bu gelenek ağır ağır terk edilmeye başlamış , IV . Murat bunun için benzeyen istisnalar haricinde , padişahlar seferlere çıkmadığı bunun için benzeyen , devlet işlerinin görüldüğü divana da birçok katılmamışlardır .
Padişahların halktan kopması , sefere ve divana çıkmaması , devlet idaresinde vezirlerin ağırlığının artmasına sebep olmuştur . Nitekim XVI . yüzyılın sonlarından bu yana kuvvet ve nüfuzunu müspet yönde kullanan vezirler Osmanlı Devleti’nin sınırlarını muhafaza etmesini sağlayabilmişlerdir . Bu daimî olmayan başarılar , padişahlardan ziyade vezirlere mâl edilmiştir . Sokullu devri ya da Köprülüler devri bunun için örnektir . Vezirlerin gücünün çoğalması arasında , taht mücadelesine benzeyen bir mücadelenin başlamasına da sebep olmuştur . Nüfuzunu kötüye kullanan bir takım devşirme asıllı vezirler , ihanete varan uygulamalara girmiş , Rüstem Paşa bunun için benzeyen vezirler rüşvet ile iş görür olmuşlardır .

Osmanlı padişahlarının kısmen de olsa terk ettiği yetki ve yetkilerini üstlenen merkezî bürokrasinin rüşvet , suiistimal ve adam kayırma bunun için benzeyen , bu erken de yabancısı olmadığımız unsurlarla bozulması , devletin gerileme dönemine girmesine yol açacaktır . XVIII . yüzyıldan bu yana geleneksel bir askerî ve idarî eğitimden iştirak eden ” ehl – i seyf ” ten atanan vezirlerin yerini , ” ehl – i kalem ” e bırakması , yani malî ve idarî bürokrasinin yürütme ( sadaret ) görevini üstlenmesi beklenenin aksine bozulmayı durduramamıştır . Koyu bürokrasi , XVIII . yüzyılda gerçekleştirilmeye çalışılan askeri , idarî ve malî düzenlemelerden arzu edilen neticeyi alamadığı bunun için benzeyen , çöküşü de hızlandıran bir unsur hâline gelmiştir .

1 – Coğrafi keşiflerle ticaret yolları taraf değiştirince Osmanlı toprağından geçtiğimiz ipek ve baharat yolu önceki önemini kaybetti . Bu statü refahını bu ticaret yollarına borçlu durumda olan Anadolu kent yaşamının sönmesine neden oldu ve ticaret hayatını olumsuz yönde etkiledi .

2 – Yepyeni keşiflerle sınırsız hammadde kaynaklarına ve yeraltı yeraltı maden bolluğuna kavuşan Avrupa’da altın ve gümüş bolluğunun getirdiği arz artışı Osmanlı ülkesindeki hammadde ve buğdayın bu kıtaya doğru akmasına yol açtı . Bu statü Osmanlı el sanatlarını hammadde darlığına soktu , yemek sıkıntısı oldu . Kıymetli yeraltı yeraltı maden sıkıntısına düşen Osmanlı Devleti miras birimi  olan Akçenin ayarını düşürmek zorunda kaldı . 100 dirhemden 269 Akçe kesen Osmanlı üç . Murad devrinde 100 dirhemden 950 Akçe kesmek zorunda kaldı .

3 – Ekonomideki en yıkıcı etkiyi kapitülasyonlar yapmıştır . Devletin kuvvetli olduğu aşama siyasi miras sağlamak amaçlı yanlızca Fransa’ya verilen bu imtiyazlar fazladan bir an öncelik olarak bir an önce sonra yükümlülük şekline dönüşünce devletin istismarı amaçlı fırsat oldu .

4 – 1838 Balta limanı Antlaşmasıyla yabancıların ticaret kısıtlaması kaldırıldı . Gümrük duvarını kaldıran bu antlaşma pahalı olmayan Avrupa mallarını Osmanlı pazarlarına doldurdu .

5 – Avrupa’nın mali sermayesi 1854 de ilk borç antlaşmasıyla girdi . Edinilen borçlar mevduat olarak değerlendirilmedi . Savaşlara ve gösterişe harcanınca hükümet faizlerini dahi ödeyemez oldu . Sonuçta alacaklı devletler 1881 de Duyun – u Umumiye kurarak Osmanlı Devletinin tüm gelir kaynaklarına el koydular .

6 – Uygun Fiyatlı dengelerin bozulması yönetimde , hükümet kurumlarında sosyokültürel yapıda da tesirli olmuş gerileme zamanı başlamıştı . Mutlakiyet sebebiyle padişahların kişilikleri bu aşamada mühim unsur olmuştur . Yönetimdeki yetki boşluğu , bayanların , ulema ve saray ağalarının ön plana çıkmasına , taht kavgalarına neden vermiştir .

7 – Merkezden ayrılmak istemeyen veliahtlar merkeziyetçi idaresi üç kıtaya yayılan imparatorlukta yönetim aksaklıklarına neden oldu . Yer yer çıkan celalı isyanları bu bozulan gidişin ilk ayak sesleri olmuşsa da merkezde kimse bunu farklılık edecek vaziyette değildi .

8 – Önceleri gelişmek sonraları sınırları muhafaza etmek amaçlı yapılmış olan bütün savaşlar büyük kayıpları da eşliğinde getirmiştir . Bol ganimetle dönülmeyen savaşlar ekonomiyi iyice bozduğu bunun amaçlı benzer çalışacak nüfusun savaşta erimesi , birey gücü potansiyelinin savaşlarda kaybedilmesi , üretici yaş grubunun tükenmesine neden olmuştur .

9 – Tımar sisteminin bozulması hem bir bir ekonominin hem bir bir de ordunun gücünü zayıflatmış , ateşli silahlar sipahilerin önemini azaltmış , maaşlı askerler hazineye yük getirmiştir .

10 – Milliyetçilik hareketleri Osmanlı topraklarında hayatını sürdüren azınlıklar üstünde aksi etki yapmış , Sirp Yunan isyanları devleti uzun süre yormuştur .

11 – Avrupa’nın Osmanlı Devletinin farklı yerlerinde açtıkları okullar bilim adamı yetiştirmekten ziyade kültürlerini dağıtım ve yerleştirmek amaçlı kullanmaları devletin yetişmiş birey gücü potansiyelini iyi kullanamamasına neden olmuştur .

Bilgi Media & Vikipedi Osmanlı Tarihi Ansiklopedisi

Konu içi aramalar > osmanlının çöküş nedenleriosmanlı devletinin yıkılışının iç ve dış nedenleriosmanlı devletinin çöküş nedenleriosmanlı devletinin yıkılışının iç ve dış sebepleriosmanlinin yikilis nedenleriosmanlı devletinin yıkılış sebepleriosmanlının yıkılışının iç ve dış nedenleriosmanlı devletinin çöküşüne etki eden dış sebeplerosmanlı devletının yıkılıs nedenlerıosmanlı devletinin yıkılışının iç sebepleri

Konuya Yorum Yaz »

Google Ping   Google Sitemap